Wet verplichte ggz (Wvggz) - Move professionals

Wet verplichte GGZ

Move professionals verzamelt actuele kennis over de Wvggz (november 2019)

Vanaf 2020 geldt de Wet verplichte ggz (Wvggz) in de psychiatrie. Deze wet regelt de rechten van mensen die te maken hebben met verplichte zorg in de ggz. Een belangrijke verandering is dat verplichte zorg straks ook buiten een ggz-instelling verleend kan worden*. 

In de adviezen en de calamiteitenonderzoeken van Move professionals in Utrecht houden we rekening met deze nieuwe wet. We hebben de belangrijkste kennisbronnen verzameld en delen dat overzicht graag.

* In een notitie d.d. 20-09-2019 liet het ministerie het voornemen weten om ook de zorg voor mensen met Korsakov, Huntington of niet-aangeboren hersenletsel (NAH) onder de Wzd te laten vallen, als deze aandoening leidt tot gedragsproblemen of regieverlies en zorgbehoefte die vergelijkbaar is met die bij dementie. Als deze zorgbehoefte er niet is valt de zorg voor mensen met Korsakov en Huntington onder de WvGGZ (bron: https://www.innovatiekringdementie.nl/vrijheidsbeperking-en-wet-zorg-en-dwang-wat-mag-er-wel-en-niet)


Informatie vanuit VWS over de Wet Verplichte GGZ

Informatie over dwang in de zorg. 


Informatie van de branche organisatie GGZ Nederland

GGZ Nederland heeft een platform waar alle informatie en documenten over Wvggz bij elkaar staan. Het platform bestaat uit een open en gesloten gedeelte. Het gesloten gedeelte is alleen voor leden van GGZ Nederland. 


Algemene kennisbronnen over de Wvggz

Wvggz-magazine 'Zo lever je verplichte zorg'. Hierin de complete set uitgewerkte processen binnen de Wvggz. Deze uitwerking (snelkaarten) geeft je volledig inzicht in wie, wat, wanneer moet doen om verplichte zorg te (gaan) verlenen.

Een mooie animatie over de werking van de Wvggz is gemaakt door GGZcentraal


De Wvggz voor jeugdigen

De Wvggz geldt ook voor jeugdigen. In deze factsheet staat een beknopt overzicht van de Wvggz en de belangrijkste ‘checks’ in de implementatie van de Wvggz rondom jeugdigen.


De Wvggz voor de ambulante ondersteuning

De Wvggz maakt het mogelijk om onvrijwillige zorg ook buiten de instelling toe te passen. Bijvoorbeeld bij de betrokkene thuis of in kleinschalige woonvormen. Dit wordt ambulante onvrijwillige zorg genoemd. 


Rol van de gemeente

De BOPZ was vooral bedoeld voor rechters en de ggz. In de nieuwe wet krijgt de gemeente ook een belangrijke rol. Zij moeten onderzoek gaan doen naar meldingen van inwoners. Die meldingen gaat over een vermoeden dat zorg nodig is. Daarnaast moeten ggz en gemeenten veel meer samenwerken. Als iemand verplichte zorg thuis krijgt, moet de gemeente zorgen voor inkomen, dagbesteding en huisvesting. Ook als de verplichte zorg afloopt, moeten ggz en gemeente afspraken maken over de juiste voorzieningen voor betrokkenen.


Rol van de patiëntenvertrouwenspersoon (PVP) in het kader van de Wvggz

Een van de doelen die met de Wvggz wordt nagestreefd, is het beter waarborgen van de rechtspositie en het rekening houden met de voorkeuren van mensen die te maken krijgen met gedwongen zorg. Om die rechten ook te kunnen realiseren, kan de cliënt vanaf 1 januari 2020 vaker een beroep doen op advies en bijstand door de patiëntenvertrouwenspersoon (pvp). Dat betekent dat de pvp er taken bij krijgt.


Rol van de familievertrouwenspersoon in het kader van de Wvggz

De nieuwe Wet verplichte ggz (WVggz) heeft ook gevolgen voor naasten. Zij zullen actief worden betrokken bij belangrijke beslissingsmomenten in het proces van verplichte zorg: in de voorbereiding, uitvoering en afronding. De Wat ggz-professionals moeten weten dat naasten zelf een melding voor verplichte zorg kunnen doen en dat ze betrokken zijn bij het opstellen van zorgplannen. Naasten krijgen hierdoor een belangrijke, maar vaak ingewikkelde en belastende rol. Daarom regelt de wet ook dat zij zich kunnen laten ondersteunen door een familievertrouwenspersoon.


Rol van de cliëntenraad

Voor zorgaanbieders in de ggz verandert per 2020 veel. Er komen nieuwe werkprocessen en de uitvoering van verplichte zorg wordt helemaal anders. Cliëntenraden kunnen zorgaanbieders daarover gevraagd en ongevraagd adviseren. Ook krijgen raden er twee adviesrechten bij: op het beleidsplan verplichte zorg en de aanstelling van een geneesheer-directeur. Die laatste persoon houdt toezicht op de uitvoering van verplichte zorg. Een heel belangrijke functie. Cliëntenraden moeten actief vragen naar de stand van zaken van de Wvggz binnen de eigen organisatie.

De Landelijke Organisatie Cliëntenraden heeft voor cliëntenraden heeft een handreiking ontwikkeld met heldere informatie over de Wvggz en de functie die de cliëntenraad heeft (mede op grond van de Wet medezeggenschap cliëntenraden zorginstellingen) bij de totstandkoming en verlening van verplichte zorg. Deze handreiking geeft een uitgebreide toelichting op de Wet verplichte ggz en geeft informatie over de rol van de cliëntenraad, inclusief tips en handvatten.


Samenloop van de WZD en de WvGGZ

De Wet Bopz wordt per 1 januari 2020 vervangen door de Wet zorg en dwang en de Wet verplichte GGZ. Beide wetten stellen de behandeling van de cliënt voorop, die moet op de juiste plek de beste zorg krijgen. De instelling waarin deze zich bevindt of het stelsel van waaruit de zorg wordt gefinancierd is daarbij irrelevant. Dat betekent dat in één zorginstelling mensen met verschillende voorliggende problematiek kunnen verblijven die onder verschillende wettelijke regimes kunnen vallen. 

De Wzd regelt de rechten van cliënten met een verstandelijke beperking en cliënten met een psychogeriatrische aandoening, waarbij het mogelijk is om onvrijwillige zorg en/of onvrijwillige opname toe te passen. De Wvggz ziet op dwang in de zorg voor cliënten met een psychiatrische stoornis. Afhankelijk van de aandoening van de cliënt, valt de cliënt onder de Wvggz of Wzd. Het kan voorkomen dat iemand met een verstandelijke beperking ook een psychiatrische aandoening heeft. De zorgverlener kan dan voor de vraag komen te staan welke wetgeving van toepassing is (samenloop).

Uitgangspunten voor samenloop WZD en Wvggz

Indien de zorgverlener samenloop van de twee wettelijke regimes constateert dan dient de zorgverlener de volgende uitgangspunten in acht te nemen:

1. De zorgverlener dient één wettelijk regime te volgen.

Het is niet de bedoeling dat de zorgverlener twee wettelijke regimes bij dezelfde cliënt toepast. De zorgverlener dient óf de Wzd óf de Wvggz toe te passen bij één cliënt. Er moet dus een beslissing worden gemaakt welke wet toegepast zal worden. Deze beslissing is echter niet vrijblijvend.

2. De zorgbehoefte van de cliënt staat centraal.

Bij het kiezen van het wettelijk regime moet de zorgbehoefte van de cliënt centraal staan. De problematiek van de cliënt moet op een medische wijze beoordeeld worden. Aan de hand daarvan dient de beslissing te worden genomen welk wettelijk regime het best passend is. De juridische titel en de wet staan dus niet voorop. Overigens kan dit laatste anders zijn indien sprake is van een rechterlijke machtiging op grond waarvan een cliënt in een accommodatie is opgenomen.

3. Verschillende wettelijke regimes onder één dak.

Binnen een zorginstelling is het mogelijk dat de cliënten die daar in zorg zijn onder verschillende wettelijke regimes vallen. Het is dus niet zo dat een zorginstelling slechts één wettelijk regime kan toepassen. Het kan dus voorkomen dat in dezelfde instelling cliënten onder de Wzd vallen of onder de Wvggz.

4. Geen automatische overplaatsing bij multiproblematiek.

Indien sprake is van multiproblematiek dan is een zorgverlener niet automatisch gedwongen om een cliënt over te plaatsen. Bijvoorbeeld: een psychiatrische zorginstelling is niet direct gedwongen om een cliënt met een psychiatrische stoornis in combinatie met een verstandelijke beperking over te plaatsen naar een instelling voor verstandelijk beperkten. Overplaatsing is namelijk niet altijd in het belang van de cliënt, zo kan een cliënt al gewend zijn aan een instelling en kan de problematiek verergeren bij overplaatsing. Als de zorginstelling de deskundigheid, bekwaamheid en bevoegdheid heeft om de multiproblematiek te behandelen is het niet nodig om een cliënt over te plaatsen.

Bron https://www.linkedin.com/pulse/samenloop-wet-zorg-en-dwang-verplichte-geestelijke-van-den-ham/


Move professionals bouwt ook aan een kennisdomein over de Wzd


Het aanbod van Move professionals waarin de Wvggz een rol speelt

  1. Calamiteitenonderzoek

  2. Calamiteitenonderzoek in Jeugdzorg en Veilig thuis

  3. Klachtenonderzoek en onderzoek burgermeldingen

  4. Andere Prisma onderzoeken

  5. Trainingen calamiteitenonderzoek en leren van incidenten

  6. Interim beleidsadvies zorgbeleid

  7. Werkplekleren

  8. Organisatieadvies en organisatieontwikkeling

    Als wij met u mee kunnen denken en doen om te werken aan de bedoeling van de Wvggz, kom dan met ons in contact. Bel ons op 030-2072321 of neem contact met ons op via: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.